Abstract
Wprowadzenie. Pielęgniarki odgrywają priorytetową rolę w diagnostyce kraniosynostozy poprzez badanie fizykalne głowy noworodka, różnicowanie deformacji oraz skierowanie na badania obrazowe. Wspierają rodzinę poprzez edukację i zapewnienie wsparcia emocjonalnego. Po operacji monitorują dolegliwości bólowe i rozwój neurologiczny dziecka oraz wspomagają proces rehabilitacji.
Cel pracy. Celem pracy była analiza roli pielęgniarki w diagnostyce i opiece nad niemowlętami z kraniosynostozą, z uwzględnieniem zaangażowania we wczesne rozpoznanie deformacji czaszki, różnicowanie z plagiocefalią ułożeniową oraz wspieranie rodziny podczas procesu leczenia i rehabilitacji.
Metoda. Przegląd został przeprowadzony zgodnie z ramami metodologicznymi zaproponowanymi przez Arksey i O’Malley, które zostały następnie zaktualizowane i rozszerzone przez Levaca, Colquhouna i O’Briena. Praca opiera się na przeglądzie zakresu (scoping review) dostępnego piśmiennictwa, uwzględniającym etapy zdefiniowane w PRISMA-ScR Checklist. Analizowano publikacje dostępne w bazach danych, takich jak PubMed, Scopus i Google Scholar, a także w polskich czasopismach naukowych. Do szczegółowej analizy zakwalifikowano 32 publikacje. Role pielęgniarek zostały przeanalizowane w oparciu o schemat chronologiczny obejmujący etapy diagnostyki, leczenia, opieki pooperacyjnej oraz rehabilitacji.
Podsumowanie. Holistyczna opieka pielęgniarska oraz współpraca interdyscyplinarna są niezbędne dla skutecznej diagnostyki i leczenia dzieci z kraniosynostozą. Pielęgniarki dysponując profesjonalnymi kompetencjami znacząco wpływają na poprawę wyników leczenia oraz jakości życia pacjentów i ich rodzin.