Kur’ân’da Kesb Kavramının Anlam Çerçevesi

Kesb, her devirde daima gündemde olan ve önemini asla yitirmeyen mühim kavramlardan biridir. Hem Kelâm’ın hem İslâm Hukuku’nun hem de Tasavvuf’un en mühim mevzu olan kesb, köken olarak Kur’ân’a ait bir kavramdır. Söz konusu İslâmî disiplinler konuyu her ne kadar imân, ahlâk ve ibâdet çerçevesinde değerlendirmiş olsalar da kesb’in Kur’ân’da hangi boyutlarıyla değerlendirildiği noktasında elimizde henüz derli toplu ve yeterli bir ilmî veri mevcut değildir. Konunun Kur’ân eksenli olarak çalışılması, hem mevzu etrafında dönen birtakım görüş ve tartışmaların çok daha sağlıklı bir zemine oturtulmasına, hem de geçmişte meydana gelen tartışmaların daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine önemli katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz. Dolayısıyla bu makalede kesb konusunun Kur’ânî boyutları, çeşitli yönleriyle ele alınıp değerlendirilmiş ve sistematik olarak takdim edilmeye çalışılmıştır. Mevzu, özü itibariyle tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Daha çok Kelâm ilminde meydana gelen ilgili tartışmalar, zamanla kesb’in bir doktrine dönüşmesine yol açmıştır. Burada söz konusu tartışmaların hiçbirine değinmemiş ve kesb doğrudan Kur’ân ekseninde ele alınmıştır.