Abstract
Marcin CHROSTOWSKI, Księga Tobiasza -przypowieść o początkach diaspory Izraelitów w Mezopotamii, Rozprawy i Studia Biblijne 49, Oficyna Wydawnicza "Vocatio", Warszawa 2018, ss.599.Hipoteza o istnieniu i okrzepnięciu w okresie nowoasyryjskim prężnej diaspory Izraelitów w Mezopotamii, którą przedstawiłem ponad ćwierć wieku temu w kontekście badań nad motywem Edenu w Księdze Ezechiela i Księdze Rodzaju, zyskuje nie tylko coraz więcej uwagi, lecz także coraz więcej zwolenników.Stała się przedmiotem wykładów akademickich oraz dyskusji i polemik, z których wyłania się spójny obraz zjawiska, które mocno wpłynęło na historię i religię starożytnego Izraela oraz początki i naturę jego ksiąg świętych.Rezultaty specjalistycznych badań są na tyle obiecujące, że warto drążyć i pogłębiać tę problematykę, zarówno od strony historycznej i archeologicznej, jak też przez żmudne analizy egzegetyczne ksiąg Starego Testamentu.Marcin C h r o s t o w s k i (ur.1985) jest od 2016 r. kapłanem diecezji bydgoskiej.Studiował w Prymasowskim Instytucie Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy, a następnie w Tel Aviv University i Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Bydgoskiej.Studia doktoranckie odbył na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie w listopadzie 2015 r. uzyskał stopień doktora teologii na podstawie rozprawy opublikowanej trzy lata później pod tytułem Księga Tobiaszaprzypowieść o początkach diaspory Izraelitów w Mezopotamii.Wysoko oceniona przez recenzentów, ks.prof.Wojciecha P i k o r a (UMK) i prof.Michała W o j c i e c h o w s k i e g o (UWM), stanowi bardzo ważny wkład w debatę wokół istnienia i rezultatów prężnej asyryjskiej diaspory Izraelitów, która poprzedziła wygnanie babilońskie i okrzepnięcie nowej diaspory złożonej z deportowanych Judejczyków, którzy w początkach VI w. przed Chr.przybyli z Jerozolimy, oraz ich potomków.Książkę otwiera Spis treści (s.5-11), Podziękowania (s.13-14) i obszerny Wstęp (s.15-52).Wychodząc od spostrzeżenia, że swoistym archetypem wygnania jest wypędzenie pierwszych rodziców z ogrodu Eden, M. Chrostowski przedstawia biblijny i historyczny kontekst diaspory izraelskiej oraz tradycyjne podejścia do kwestii wygnania i diaspory pokoleń północnych,