Abstract
W artykule podjęto dyskusje prowadzone wśród wschodnich ascetów w IV i V wieku na temat pojęcia grzechu. Skoncentrowano się na dwóch studiach przypadków, które charakteryzują głos wschodnich ascetów w kontrowersjach teologicznych i ich wkład w kościelną doktrynę grzechu. Pierwsze studium dotyczy debaty między Pseudo-Makarym a Messalianami, wraz z późniejszymi przeróbkami Pseudo-Makariusza przez Marka Eremitę i Diadocha z Fotyki. Drugie dotyczy dyskusji Jana Kasjana z obozem pelagiańskim z jednej strony i obozem augustiańskim z drugiej. Oba te studia przypadków ujawniają dużą różnorodność ascetycznych poglądów na temat grzechu i znaczną rozbieżność w terminologii używanej do jego omówienia w różnych środowiskach ascetycznych. Podjęte rozważania pokazują rozbieżność podejść i brak definicji grzechu wśród ascetów.