Abstract
Jednym z kluczowych problemów w interpretacji Księgi Koheleta są pozorne lub rzeczywiste sprzeczności w niej występujące. Komentatorzy radzą sobie z nimi bardzo różnie, najczęściej przez próbę harmonizacji rozbieżnych maksym; rzadziej, uznając księgę za dialog z rozmówcą zewnętrznym lub wewnętrznym. W toku egzegezy wypracowano też dwie inne koncepcje usuwania sprzeczności z dzieła: koncepcję glosy i koncepcję cytatu. Obie są popularne i w Polsce, i w literaturze światowej. W artykule pokazuję, że choć zadomowiły się one w interpretacji Księgi Koheleta, nie są przekonującym wyjaśnieniem tego problemu. Wskazuję na poważne słabości obu koncepcji, a w podsumowaniu sugeruję inne, moim zdaniem lepiej osadzone w tekście podejście do sprzeczności w Księdze Koheleta.