Abstract
Wolność dla starożytnych Greków miała trzy aspekty: osobisty jako przeciwieństwo niewoli, polityczny w mieście-państwie (niepoddanym żadnemu imperium) oraz wewnętrzny mędrca, niezależny od sytuacji zewnętrznej. Wolność była rozumiana jako możność życia według własnej woli, ale znany był również problem jej granic. Filozofowie, a zwłaszcza stoicy, starali się uzgodnić wolność z etyką i mądrością, sądząc, że tylko mędrzec – jako dobry – jest naprawdę wolny, podczas gdy źli są z natury niewolnikami. Na tym tle łatwiej zrozumieć teksty Nowego Testamentu mówiące o wolności. Ga 3,28 zakłada wolność wewnętrzną dana przez Chrystusa jako coś ważniejszego niż stan prawny. W Ga 4,22–23 zniewolenie przypisane Żydom, choć ci uważają się za wolnych, pojęte jest jako zależność od kajdan wewnętrznych. W Ga 4,26 chrześcijanie są duchowo wolni. Teksty Ga 2,4 oraz 5,1 dotyczą wewnętrznej wolności danej przez Chrystusa. Chrześcijanie nie powinni wracać do swojego poprzedniego stanu. W Ga 5,13 wolność powinna się kierować miłością, a nie pragnieniami ciała. Dalsze teksty listu zawierają aluzje do wyzwolenia. 17 podobnych fragmentów z Nowego Testamentu idzie w zbliżonym kierunku, tworząc spójną koncepcję wolności.