Abstract
Artykuł przedstawia fenomen polskich pielgrzymek narodowych do Ziemi Świętej w dwudziestoleciu międzywojennym, analizując zarówno ich przebieg, jak i literaturę wspomnieniową uczestników. Autorka omawia kolejne pielgrzymki organizowane od 1929 roku, wskazując ich duchowych opiekunów, trasę, organizację oraz znaczenie religijne i narodowe. Szczególną uwagę poświęca relacjom pamiętnikarskim ks. Józefa Kłosa, Zofii Kossak, Anastazego Czarnowskiego i Kazimierza Mariana Morawskiego, które ukazują różne aspekty pielgrzymowania: duchowość, logistykę podróży, odbiór miejsc świętych oraz obserwacje społeczne i kulturowe dotyczące Palestyny, Egiptu, Grecji i Konstantynopola. Ważnym wątkiem jest również rola polskich statków SS Polonia i SS Kościuszko na trasie palestyńskiej oraz obecność polskich instytucji i przedstawicieli dyplomatycznych na Bliskim Wschodzie. Tekst pokazuje, że pielgrzymki te były nie tylko praktyką religijną, lecz także przejawem polskiej tożsamości narodowej, wspólnotowości i obecności kulturowej poza granicami kraju.