Abstract
Wielofunkcyjność obszarów wiejskich w różnych dziedzinach gospodarki wymusza konieczność uwzględniania tego faktu w pracach scalania i wymiany gruntów. Zmiana struktury własności i użytkowania gruntów korzystnie wpływa nie tylko na rozwój rolnictwa, lecz także na rozwój funkcji pozarolniczych obszaru objętego scaleniem. Podstawą prawidłowego wykonania scalenia i wymiany gruntów jest przeprowadzenie szacunku gruntów wolnego od błędów i wad. Wobec coraz lepiej rozwijającego się rynku nieruchomości, również w zakresie gruntów rolnych, zasadne jest wykorzystanie cen transakcyjnych do szacunku gruntów na potrzeby ich scalenia i wymiany. Rozwiązanie to ułatwi wzajemne rozliczenia między uczestnikami scalenia, pozwoli na obrót gruntami w procesie scalenia, a także wpłynie na dokładność określania wartości gruntów posiadanych przez uczestników scalenia, szczególnie w aspekcie rozwoju funkcji pozarolniczych. Obowiązujące obecnie przepisy prawne dopuszczają wycenę w oparciu o ceny transakcyjne w sytuacji nieokreślenia zasad szacunku przez uczestników scalenia. Przepisy te nakładają jednak istotne ograniczenie, którym jest wykorzystanie cen uzyskiwanych w sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Tak oszacowana wartość nie spełnia znamion wartości rynkowej. Podjęte w pracy badania, przeprowadzone na obszarze o charakterze rolniczym, potwierdzają tezę, że poziom cen transakcyjnych nieruchomości rolnych zależy od cech charakterystycznych dla lokalnego rynku nieruchomości. Chcąc uniknąć błędów wadliwego oszacowania nieruchomości z powodu niewłaściwego wskazania liczby i rodzaju cech decydujących o poziomie cen, należy przeprowadzić ich weryfikację.