Abstract
Bu çalışmada, bireylerin kompulsif satın alma eğilimleri ile gönüllü sade yaşam tarzlarının moda eğilimi üzerindeki etkisi ele alınmış; değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Veriler, basit rastgele örnekleme yöntemiyle Karabük ilinde yaşayan 18 yaş ve üzerindeki bireylerden çevrimiçi anket aracılığıyla elde edilmiş; toplam 440 katılımcıdan toplanan veriler üzerinde yapılan ön incelemeler sonucunda hatalı, eksik ve uç değerler çıkarılmış ve analizler 429 geçerli veri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistik programı aracılığı ile analiz edilmiş, değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak maksadıyla korelasyon ve regresyon testlerinden faydalanılmıştır. Analiz sonuçları, kompulsif satın alma eğiliminin moda yönelimini ve görünürlük odaklı tüketim davranışlarını anlamlı biçimde artırdığını; buna karşılık gönüllü sade yaşam tarzının moda eğilimlerine yönelik bilinçli bir mesafe oluşturduğunu göstermiştir; ayrıca her iki değişkenin birlikte değerlendirilmesiyle moda eğilimi üzerindeki açıklayıcılık düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, günümüzde moda tüketiminin yalnızca estetik tercihlerle değil, bireylerin psikolojik ihtiyaçları, değer yönelimleri ve yaşam tarzı seçimleriyle şekillendiği; moda ile kurulan ilişkinin kısa vadeli haz ve görünürlük arayışı ile uzun vadeli denge ve sürdürülebilirlik anlayışı arasındaki gerilim üzerinden yapılandığı ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede, moda ve perakende sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin etik, sürdürülebilir ve sadeleşmeye duyarlı stratejiler geliştirmelerinin önemi vurgulanmakta; aynı zamanda tüketici farkındalığını artırmaya yönelik eğitimsel ve toplumsal girişimlerin moda tüketim davranışlarının daha bilinçli bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.