Abstract
Bazalt ve bazaltik tüfler, gerek ülkemizde gerekse yurtdışında, seramik bünye ve sırlarında, firit ve cam-seramik bileşiminde, kompozit malzemelerde kullanılan kayaçlardır. Ülkemizin Nevşehir İli’nde çıkan bazaltın aynı ilde üretilen çömlek ve döküm çamurundan üretilen bünyelerin sırlanmasında kullanımı amaçlanmıştır. Dört farklı firmaya ait şeffaf ve opak sırlara % 0-100 arasında değişen oranlarda bazalt ilavesi yapılmıştır. 1000 °C’de pişirilen sırlı bünyelerde bazalt ilavesiyle rengin koyulaştığı görülmüştür. Bazalt ilavesiyle tüm sırlarda anortit fazı oluşmuş, şeffaf sırlarda anortitin yanında kuvars da kristallenmiştir. Sırların ve bünyelerin ısıl genleşme katsayıları sonuçlarına göre % 100 bazalt ilaveli şeffaf sırın çömlek bünyelerinde kullanımının uygun olmadığı, teste tabi tutulan diğer şeffaf ve opak sırların çömlek ve döküm çamuru bünyeleriyle uyumlu oldukları tespit edilmiştir. Sırlarda bazalt kullanımının üretim maliyetini düşürdüğü tespit edilmiştir.