Abstract
Marka tescili, hak sahibine mutlak yetkiler tanımakla birlikte, bu yetkilerin dürüst ticari aktörler ve kamu yararı aleyhine orantısız bir tekele dönüşmesini önlemek amacıyla çeşitli koruma istisnaları öngörülmüştür. Bu çalışmada, Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) içtihatları ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uygulaması ekseninde, marka tescilinden doğan mutlak yetkileri kısıtlayan ve ticari hayatta hukuki koruma sağlayan koruma istisnalarının sınırları incelenmektedir. Çalışma kapsamında ilk olarak, marka sahibinin inhisari yetkilerini kısıtlayan dürüstçe kullanım istisnası (SMK md. 7/5), marka hakkının uluslararası tükenmesi ilkesi (SMK md. 152), sessiz kalma (tepkisizlik) sonucu hakkın aşınması veya ileri sürülemez hale gelmesi (SMK md. 25/6) tahlil edilmiştir. Ardından dürüstlük kuralı, kamu düzeni ile rekabet hukuku normlarından neşet eden dışsal kısıtlamalar detaylıca ele alınmıştır. İncelemede, ABAD’ın Anheuser-Busch, Céline, Windsurfing Chiemsee, BMW v. Deenik, Silhouette, Davidoff, Bristol-Myers Squibb, Dior v. Evora, Budějovický Budvar, HEITEC, L'Oréal v. Bellure, Lindt & Sprüngli, Upjohn ve AstraZeneca kararları analiz edilerek Türk tatbikatıyla karşılaştırılmıştır. Yapılan hukuki değerlendirmeler sonucunda, mutlak tekel yetkileri ile serbest piyasa ve tüketici menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulabilmesine yönelik çözüm önerileri ve gelecek perspektifi sunulmuştur.