Abstract
Amaç: Kemoterapötik ilaçlar, sperm kalitesini ve erkek fertilitesini etkileyerek üreme bozukluklarına neden olabilir. Birçok kanser türünün tedavisinde aktif olarak kullanılan paklitaksel (PTS), dokularda oksidatif stresin artmasına neden olarak toksik etki gösterir. Mevcut çalışmada, farelere PTS uygulaması yapılarak PTS'nin erkek üreme sistemi üzerindeki hasar verici etkilerinin ortaya konulması amaçlandı.
Araçlar ve Yöntem: Çalışmada 8-10 haftalık erkek Balb/c cinsi fareler kullanıldı. Her bir grupta n:5 olacak şekilde hayvanlar rastgele seçildi. 1, 3 ve 5. günlerde intraperitoneal olarak kontrol grubu farelerine serum fizyolojik, PTS grubu farelerine ise 2 mg/kg PTS uygulandı. Hayvanlar, deneyin sonunda (7. gün) sakrifiye edildi, testis dokuları toplandı ve histopatolojik incelemeler (Hematoksilen-eozin, Masson trikrom, Periyodik asit schiff) yapıldı. Ayrıca farelerden sperm örnekleri toplandı, yayma preparatlar hazırlandı ve DNA kromatin bütünlüğü Toluidin mavisi boyama ile değerlendirildi.
Bulgular: PTS grubunda testis histolojik yapısında bozulmalar gözlendi. Seminifer tübüllerde bozulma, germinal epiteldeki spermatojenik seri hücrelerinde azalma, seminifer tübüllerin bazal membranında bozulma, interstisyel bağ dokuda azalma, ödem ve hemoraji gözlendi. Ayrıca, PTS grubunda zayıf bir peritübüler interstisyel doku reaksiyonu ve leydig hücrelerinde azalma mevcuttu. Gruplar DNA kromatin bütünlüğü bakımından karşılaştırıldığında, PTS grubunda DNA bütünlüğünde bozulmanın yüksek düzeyde olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlendi (p=0.009).
Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular, PTS'nin fare testis dokusunda toksisiteye neden olabileceğini ve sperm DNA integritesini olumsuz olarak etkileyerek erkek infertilitesine neden olabileceğini göstermektedir.