Abstract
Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) tarafından 2019 yılında üzerinde çalışılan yeni müze tanımında vurgulanan geçmiş ve gelecek bağlantısı kurma, demokratikleştirici, kapsayıcı ve çok sesli alanlar olmak gibi işlevler 1899 yılından beri varlığını sürdüren; eğitim bilimde yaşanan gelişmelere paralel ilerlemeler kaydeden ve kendi içinde farklı türlere ayrılarak sayıca çoğalan çocuk ve gençlik müzelerinin var oluş felsefeleri ve amaçlarıyla örtüşmektedir. Tamamen eğitsel amaçlı açılmakta ve çalışmakta olan bu müzeler ziyaretçi merkezli ve etkileşimli müze anlayışının çıkış noktası olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda çocuk müzesi, ICOM tarafından henüz resmi olarak onaylanmasa da toplumsal işlevleri öne çıkan yeni müze tanımına katkı sağlayacak içeriğe sahiptir. Ziyaretçi katılımının öne çıktığı etkileşimli örneği olan çocuk müzesinde seçim ve kontrol çocuklara bırakılmakta; bilgi ve kişisel deneyim ön plana çıkmakta; kişisel yaşantılarla bağ kurulmakta, iletişim ve iş birliğinin sağlanacağı öğrenme programları oluşturulmakta ve duyguları harekete geçirecek eğlenceli uygulamalara yer verilmektedir. Geniş öğrenme olanakları sunan bu “aile dostu” kurumların sayısı ve türleri yıllara dayanan bir müze geleneği olmayan ülkelerde de artış göstermektedir. Etkileşim özellikleriyle öne çıkan çocuk müzelerinin COVID 19 pandemisi karşısında aldıkları aksiyon yeni normal olarak tanımlanan post pandemi sürecinde müzeler açısından önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma çocuk müzelerinin kapsamını, çeşitlenen hedef ve amaçlarını ve güncel konulara vurgu yapan sergi örneklerini betimleyerek, çağdaş müzecilik yaklaşımları doğrultusunda çocuk müzelerine yönelik tartışmaları değerlendirmeyi amaçlamış ve COVID 19 pandemisi sürecinde ve sonrasında gerçekleştirdikleri çalışmaları tanımlamıştır.