Abstract
19. yüzyılda Osmanlı Devleti ve Japonya, Batı’nın bilgi ve teknolojisine duydukları ihtiyaç doğrultusunda modernleşme politikalarını uygulamaya başlamışlardır. Bu politikaların başında yabancı uzman istihdamı olmuştur. Bu politika tarihin modernleşme süreçlerinde birçok devlet tarafından benimsenen bir yöntem olmuştur. Her iki ülke de benze şekilde tıp, askerlik, hukuk, eğitim ve ziraat gibi birçok alanda yabancı uzman istihdam edilmiştir. Bu uzmanlar, geldikleri ülkelerde ayrıcalıklı bir statüye sahip olmuşlar ve yüksek maaşlarla ödüllendirilmiştir. Buna rağmen, çalışma koşulları, öğrencilerin yeterlilik seviyesi ve modern kurumların henüz kurumsallaşmadan uzak olması gibi çeşitli sorunlardan kaynaklanan şikayetleri olmuştur. Bu çalışmada Japonya ve Osmanlı Devleti’nde tıp alanında istihdam edilen yabancı uzmanların deneyimleri ve karşılaştıkları zorluklar, ilgili uzmanların anıları ve gözlemleri temel alınarak incelenmiştir. Ayrıca, her iki ülkenin tıp alanındaki sorunlara yönelik geliştirdiği çözüm önerileri analiz edilmiştir. Böylece, yabancı uzman istihdamı politikasının modernleşme sürecine olan olumlu ve olumsuz etkileri kapsamlı bir şekilde değerlendirme fırsatı yakalanmıştır.