Abstract
Mục tiêu: Tổng quan giá trị lâm sàng và hiệu năng chẩn đoán xơ hóa gan không xâm lấn bằng chỉ số PRO-C3 và thuật toán ADAPT trên bệnh nhân gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD).
Phương pháp tìm kiếm và tổng quan tài liệu: Tổng hợp dữ liệu y văn từ các hướng dẫn lâm sàng quốc tế (EASL 2024, APASL 2025) và các nghiên cứu xác thực lâm sàng đa trung tâm đánh giá tính chính xác của PRO-C3 và thuật toán ADAPT so với sinh thiết gan và các chỉ số huyết thanh học khác.
Kết quả: Chỉ số PRO-C3 phản ánh trực tiếp quá trình xơ hóa gan hoạt động thông qua việc định lượng pro-peptide đầu N của collagen loại III được cắt bỏ bởi N-protease đặc hiệu. Thuật toán ADAPT kết hợp 4 thông số dễ tiếp cận gồm: PRO-C3, tuổi, tình trạng đái tháo đường và số lượng tiểu cầu. Trong đoàn hệ xác thực đa trung tâm của châu Âu (n = 683), thuật toán ADAPT đạt diện tích dưới đường cong (AUC) vượt trội so với xét nghiệm PRO-C3 đơn độc: đạt 74,3% đối với xơ hóa đáng kể (F2-F4), 80,3% đối với xơ hóa tiến triển (F3-F4) và 85,4% đối với xơ gan (F4). Với thiết kế đạt độ đặc hiệu cao từ 80,4% đến 90,0% ở các ngưỡng cắt tương ứng (ngưỡng 9,0; 10,0 và 11,0), ADAPT giảm tối đa tỷ lệ dương tính giả của các sàng lọc ban đầu như FIB-4.
Kết luận: Chỉ số PRO-C3 tích hợp trong thuật toán ADAPT là giải pháp không xâm lấn ưu việt giúp đánh giá chính xác mức độ xơ hóa gan ở bệnh nhân MASLD. Sự kết hợp này đóng vai trò then chốt trong quy trình sàng lọc bước 2, giúp sàng lọc bệnh nhân phù hợp để làm Fibroscan (VCTE) và tránh các can thiệp không cần thiết.