Abstract
Amaç: Bu kapsam değerlendirmesi, halk sağlığı hemşireliği konu alanlarına yönelik yapılan sağlık ekonomisi çalışmalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Değerlendirmeler Eylül 2025-Ocak 2026 tarihleri arasında İngilizce ve Türkçe makaleler taranarak yapılmıştır. Tarama için Pubmed, Google Scholar, Web of Science, Yöktez veri tabanları kullanılmıştır. Taramada “halk sağlığı hemşireliği”, “toplum sağlığı hemşireliği”, “maliyet analizi”, “sağlık ekonomisi”, “okul sağlığı”, “iş sağlığı”, “evde sağlık hemşireliği”, “yaşlı sağlığı” ve “çocuk sağlığı” anahtar kelimeleri ve eş anlamlı ifadeleri kullanılmıştır. Belirlenen dahil etme ve dışlama kriterlerine göre 71 makaleye (62 uluslararası, 9 ulusal) ulaşılmış olup, 49 makale (41 uluslararası, 8 ulusal) uygunluk açısından değerlendirilmiştir. Taramalar PRISMA-ScR yönergeleri temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Kapsam değerlendirme amacına uygun 21 çalışma (19 uluslararası, 2 ulusal) analize dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmaların en eskisi 1983 yılında iş sağlığı hemşireliği, en güncel çalışma 2025 yılında kadın sağlığı alanında yapılmış maliyet etkililik analizi çalışmalarıdır. Çalışmaların 11’i randomize kontrollü, üçü retrospektif, üçü vaka karşılaştırmalı, biri kohort, biri prospektif kohort çalışma tipinde olup biri program değerlendirme ve birisi de sistematik incelemedir. Uygulama alanları açısından özellikle yaşlı sağlığı ve anne-çocuk sağlığı alanında yapılan çalışmalar ön plana çıkmakta; bunları kadın sağlığı, kronik hastalık yönetimi, toplum ruh sağlığı ve iş sağlığı çalışmaları izlemektedir. Sonuç: Hem uluslararası hem de ulusal düzeydeki araştırma sonuçları, halk sağlığı hemşireliğinin farklı alanlarında yürütülen girişimlerin sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği ve toplum sağlığının geliştirilmesi açısından kritik bir rol oynadığını göstermektedir.