Abstract
Son yıllarda eğitim fakültelerine olan ilginin azalması ve öğretmenlik mesleğinin cazibesini yitirmesi önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Fen bilgisi ve ilköğretim matematik öğretmenliği gibi bir zamanlar popüler olan bölümlerin kontenjanlarının dolmaması bu durumun somut göstergesidir. Bu bölümlere olan ilginin azalması, bu programların kontenjanlarının dolmaması ve öğretmenlik mesleğine olan talebin düşmesi değişen yaşam koşulları ile açıklanmaya çalışılsa da altında yatan diğer nedenlerin ayrıntılı olarak incelenmesi gerekmektedir. Öğretmen adaylarının mesleği isteyerek seçmelerinin, meslekteki başarılarını olumlu etkilediği düşüncesinden hareketle çalışmada öğretmenlik mesleğine yönelik tercihlerin azalmasının nedenleri incelenerek öğretmen adaylarının bu mesleğin tercih oranını artırmaya yönelik öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemine ait desenlerden durum çalışması tercih edilmiştir. Çalışma, fen bilgisi öğretmenliği bölümüne yeni kayıt yaptıran 13 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Veriler, yazarlar tarafından oluşturulan demografik ve dört açık uçlu sorudan oluşan yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla çevrimiçi platformlar ve yazılı form üzerinden toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analiziyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, katılımcıların büyük çoğunluğunun mesleği/bölümü sevdiği, çocukluk hayalleri veya rol modellerin etkisiyle bu bölümü tercih ettikleri görülmüştür. Öte yandan atanma oranlarındaki düşüş ve atanma süreçlerinin zorluğu bölümün tercih edilmemesinin en büyük sebepleri olarak ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra, eğitim içeriğinin zorluğu ve alternatif meslek alanlarının cazibesi de tercih edilmeme nedenleri arasında sayılmıştır. Mezun olduktan sonra öğretmenlik yapma isteği, çoğu katılımcı için temel hedef olmasına rağmen, birkaç katılımcı öğretmenliği uzun vadeli bir kariyer olarak görmemektedir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının tercihlerini belirlerken kişisel eğilimler kadar mevcut eğitim ve istihdam koşullarının da etkili olduğunu göstermektedir. Mevcut durumunu düzeltilebilmesi ile ilgili atama sayılarının artırılması, atanma koşullarının kolaylaştırılması, lisans eğitim içeriğinin gözden geçirilmesi, öğretmenlik mesleğinin itibarını artırmak için olumlu algı kampanyalarının düzenlenmesi önerilmektedir. Eğitim fakültelerinin kontenjanlarının ihtiyaca göre belirlenmesi ve öğretmen eğitim programlarının güncellenmesi de öneriler arasında yer almaktadır.