Abstract
Bu çalışma, sosyal medya platformlarının vaat ettiği demokratik çoğulculuk vizyonunun aksine, Türkiye bağlamındaki cumhurbaşkanı adaylarının lider imajlarının görsel ve söylemsel düzeyde nasıl yapısal bir aynılaşma eğilimi sergilediğini eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Araştırmada, 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi kampanya döneminde Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan ile Millet İttifakı adayı Kemal Kılıçdaroğlu'nun sosyal medya hesaplarında yer alan ve halkla temas içeren 94 kampanya paylaşımı incelenmiştir. Veri seti, her iki aday için 47'şer paylaşım olmak üzere Instagram, X/Twitter ve Facebook platformlarından oluşturulmuştur. Veriler Roland Barthes'ın göstergebilimsel çözümlemesi ve Norman Fairclough'un eleştirel söylem analizi yaklaşımı doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular, farklı ideolojik konumlanmalara rağmen adayların görsel ve söylemsel temsillerinde belirgin bir yakınsama bulunduğunu göstermektedir. Görsel düzeyde ceketsiz/kolları sıvanmış görünüm %78,7, kadraj dışı veya flu bırakılmış PR ekipleri %86,2 oranında görülürken, söylemsel düzeyde kültürel ve ahlaki göstergeler %85,1, kapsayıcı/dikey popülist söylem ise %83,0 düzeyindedir. Buna karşılık makro politika/programatik vurgu %17,0 düzeyinde kalmıştır. Bulgular, incelenen halkla temas temalı kampanya paylaşımlarıyla sınırlı olarak, farklı siyasal pozisyonlara sahip adayların benzer görsel kodlar, ortak söylemsel stratejiler ve standartlaşmış dijital liderlik performansları geliştirdiğine işaret etmektedir. Çalışma, bu yakınsamayı sosyal medya platformlarının algoritmik görünürlük mantığı ve platform kapitalizminin siyasal iletişim üzerindeki etkisi bağlamında tartışmakta ve dijital siyasal temsilin giderek imaj, duygusal yakınlık ve sembolik performans ekseninde biçimlendiğini ileri sürmektedir.