Abstract
Đặt vấn đề: Nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori) là một bệnh lý nhiễm khuẩn thường gặp ở đường tiêu hóa, đã được chứng minh có liên quan đến ung thư dạ dày. Tuy nhiên, mối liên quan giữa H. pylori và các tổn thương tân sinh đại trực tràng vẫn chưa rõ ràng. Nghiên cứu này nhằm khảo sát tỷ lệ nhiễm H. pylori ở những bệnh nhân có polyp đại trực tràng và các yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 899 bệnh nhân được nội soi đồng thời đường tiêu hóa trên và dưới tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Việt Nam, từ tháng 5 năm 2023 đến tháng 9 năm 2024, loại trừ bệnh nhân có sử dụng kháng sinh, ức chế bơm proton (PPI), bismuth hoặc sucralfate trong vòng 4 tuần trước nội soi; tiền sử phẫu thuật tiêu hóa; ung thư; hoặc đang mang thai. Dữ liệu thu thập bao gồm đặc điểm nhân trắc học, tình trạng nhiễm H. pylori (dựa trên xét nghiệm urease hoặc mô bệnh học), hình ảnh nội soi và mô học của polyp. Phân tích thống kê bằng phần mềm SPSS. Các biến định tính được so sánh bằng kiểm định chi bình phương. Hồi quy logistic đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố dự đoán độc lập. Kết quả có ý nghĩa thống kê với p < 0,05. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm H. pylori ở những bệnh nhân có polyp đại trực tràng là 56,8%. Không có sự khác biệt có ý nghĩa về tỷ lệ nhiễm giữa nhóm có và không có polyp đại trực tràng. Tỷ lệ nhiễm H. pylori chung trên toàn bộ nhóm nghiên cứu là 46,4%. Polyp đại trực tràng được phát hiện ở 55,2% bệnh nhân, trong đó có 319 polyp được xác định là u tuyến qua mô học. Không có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nhiễm H. pylori với sự hiện diện của polyp đại trực tràng (p = 0,941) hay u tuyến (OR = 0,90; KTC 95%: 0,67 - 1,21; p = 0,491). Trong phân tích đa biến, tuổi ≥ 45 có liên quan đến nguy cơ u tuyến tăng cao (OR = 2,15; p < 0,001). Các yếu tố dự đoán độc lập của u tuyến bao gồm: Kích thước polyp (OR = 1,22; p=0,026), số lượng polyp (OR = 1,47; p = 0,048), và viêm teo niêm mạc dạ dày (OR = 2,26; p = 0,046). Kết luận: Không tìm thấy liên quan giữa nhiễm H. pylori với polyp hay u tuyến đại trực tràng. Ngược lại, tuổi bệnh nhân, đặc điểm polyp, và tình trạng teo niêm mạc dạ dày có liên quan đáng kể đến nguy cơ u tuyến. Cần nhiều nghiên cứu quy mô hơn về để đánh giá mối liên quan giữa nhiễm H. pylori với polyp đại trực tràng.